Lądek Zdrój

Muzeum w Lądku Zdroju (niem. Bad Landeck)

Historia muzealnictwa w Lądku Zdroju związana jest z wyjątkowym charakterem miasta, które od stuleci należało do najważniejszych europejskich uzdrowisk. Położony wśród gór ziemi kłodzkiej Lądek – dawniej Landeck, a od XX wieku Bad Landeck – już od średniowiecza przyciągał kuracjuszy korzystających z miejscowych wód mineralnych. Bogata historia uzdrowiska, rozwój turystyki oraz wyjątkowe dziedzictwo architektoniczne sprawiły, że na początku XX wieku zaczęto podejmować działania na rzecz ochrony lokalnej pamięci historycznej i tworzenia muzealnych kolekcji regionalnych.

Rozwój miejscowego muzealnictwa miał jednak charakter stopniowy i wyrastał przede wszystkim z działalności lokalnych regionalistów, miłośników historii oraz środowisk związanych z uzdrowiskiem. Szczególną rolę odegrał Max Nobel – kronikarz miejski i pasjonat lokalnej historii, uznawany za głównego organizatora przedwojennego muzeum w Bad Landeck. To właśnie dzięki jego działalności zaczęto systematycznie gromadzić eksponaty związane z dziejami miasta, uzdrowiska i okolicznych miejscowości. W pierwszej połowie XX wieku powstawały kolekcje obejmujące dawne dokumenty, fotografie, pamiątki uzdrowiskowe, elementy wyposażenia zakładów leczniczych oraz eksponaty związane z kulturą ziemi kłodzkiej. W 1933 roku oficjalnie otwarto miejscowe muzeum.

Rozwój muzealnictwa w Lądku Zdroju wpisywał się w popularny na Śląsku nurt muzeów regionalnych typu Heimatmuseum. Placówki tego rodzaju miały dokumentować historię „małej ojczyzny”, chronić lokalne dziedzictwo oraz wzmacniać poczucie regionalnej tożsamości. W przypadku Lądka szczególne znaczenie miało jednak połączenie funkcji muzealnych z tradycją uzdrowiskową miasta. Muzealne zbiory dokumentowały nie tylko historię samego miasta, lecz także rozwój lecznictwa uzdrowiskowego, które przez stulecia decydowało o znaczeniu miejscowości.

II wojna światowa i powojenne zmiany granic doprowadziły do przerwania ciągłości przedwojennego muzealnictwa. Dotychczasowa ludność niemiecka została wysiedlona, a ziemia kłodzka znalazła się w granicach Polski. W nowych realiach konieczne stało się ponowne organizowanie życia kulturalnego oraz zabezpieczanie zachowanych pamiątek historycznych regionu. Podobnie jak w wielu innych miejscowościach Dolnego Śląska, część dawnych kolekcji uległa rozproszeniu lub zniszczeniu.

Idea utworzenia nowoczesnego muzeum miejskiego powracała jednak wielokrotnie. W latach 90. XX wieku podjęto działania na rzecz stworzenia placówki muzealnej poświęconej historii miasta i uzdrowiska. Ostatecznie funkcje te zaczęła pełnić Galeria Muzealna im. Michała Klahra Starszego, otwarta w 2006 roku w zabytkowej kamienicy przy rynku. Placówka gromadzi dziś eksponaty związane z historią Lądka Zdroju, tradycją uzdrowiskową oraz kulturą ziemi kłodzkiej.